WordPress draait op meer dan 42% van alle websites wereldwijd. Het is de ruggengraat van het internet. Maar achter de schermen woedt al ruim anderhalf jaar een bitter conflict dat het hele ecosysteem raakt. De WordPress WP Engine rechtszaak is inmiddels uitgegroeid tot de grootste governancecrisis in de geschiedenis van open-source software. In dit artikel leggen we uit wat er aan de hand is, hoe het zover kon komen en - het belangrijkste - wat dit betekent voor jou als WordPress-sitebeheerder in Nederland.
Hoe het begon: een publieke aanval en een eis van miljoenen
In september 2024 publiceerde Matt Mullenweg, medeoprichter van WordPress en CEO van Automattic, een blogpost waarin hij WP Engine - een van de grootste managed WordPress-hostingpartijen ter wereld - bestempelde als "een kanker voor WordPress." Mullenweg verweet WP Engine dat het bedrijf miljarden verdiende aan het WordPress-ecosysteem zonder voldoende bij te dragen aan de ontwikkeling ervan.
Kort daarna volgde een concrete financiele eis: Mullenweg eiste dat WP Engine 8% van zijn bruto maandomzet zou afdragen als royalty voor het gebruik van het WordPress-handelsmerk. Op basis van WP Engines geschatte jaaromzet van 400 miljoen dollar komt dat neer op circa 32 miljoen dollar per jaar. Alternatief mocht WP Engine een gelijkwaardige hoeveelheid ontwikkeluren leveren aan het WordPress-project - voor minimaal zeven jaar.
WP Engine weigerde. Wat volgde was een escalatie die niemand had voorzien.
De escalatie: blokkades, een pluginovername en massaal vertrek
Blokkade van WordPress.org
Mullenweg blokkeerde WP Engine de toegang tot WordPress.org, waardoor klanten van WP Engine tijdelijk geen plugins en thema's meer konden updaten via het centrale WordPress-platform. Voor een ecosysteem dat draait op automatische updates en beveiliging was dit een ingrijpende stap.
De overname van de ACF-plugin
In oktober 2024 nam WordPress.org zonder toestemming de controle over van Advanced Custom Fields (ACF), een veelgebruikte plugin die eigendom is van WP Engine. De plugin werd in de WordPress-directory vervangen door een fork genaamd Secure Custom Fields (SCF). Sites met automatische updates kregen de fork ongewild geinstalleerd. Het ACF-team noemde het een ongekende stap: in 21 jaar WordPress-geschiedenis was nog nooit een actief onderhouden plugin op deze manier afgepakt van de maker.
159 werknemers vertrekken bij Automattic
Intern leidde het conflict eveneens tot een breuk. Mullenweg bood medewerkers een zogeheten "Alignment Offer" aan: 30.000 dollar of zes maanden salaris voor wie het oneens was met zijn aanpak en wilde vertrekken. 159 werknemers - 8,4% van het personeel - namen het aanbod aan. Onder hen bevonden zich senior medewerkers waaronder het hoofd van WordPress.com en de hoofdarchitect voor AI. In april 2025 volgde nog een ontslagronde van 16% van het resterende personeel.
De rechtszaak: wat staat er op het spel?
WP Engine spande een rechtszaak aan tegen Automattic en Matt Mullenweg persoonlijk. De oorspronkelijke klacht bevatte onder meer beschuldigingen van afpersing, misbruik van macht en schending van het Computer Fraud and Abuse Act (CFAA) vanwege de ongeautoriseerde pluginovername.
De rechter doet uitspraak
In september 2025 deed de federale rechter een tussenuitspraak. De antitrust- en afpersingsclaims werden afgewezen, maar 13 van de 20 aanklachten blijven overeind. Hieronder vallen opzettelijke verstoring van zakelijke relaties en de CFAA-claim rond de ACF-overname. De rechter oordeelde dat de overname van de plugin zonder toestemming voldoende grond biedt om door te gaan naar een juryrechtszaak.
Daarnaast verordonneerde de rechter dat WP Engine weer toegang moet krijgen tot WordPress.org en dat de ACF-plugin moet worden hersteld onder beheer van WP Engine.
Tien hostingbedrijven in het vizier
In februari 2026 vulde WP Engine de klacht aan met een opvallende onthulling: volgens interne documenten was Mullenweg van plan om vergelijkbare royaltyeisen te stellen aan tien andere hostingbedrijven. De namen zijn deels weggelakt in de rechtbankdocumenten, maar uit de klacht blijkt dat Newfold Digital - het moederbedrijf van Bluehost en HostGator - al betaalt aan Automattic voor merkgebruik. De zaak gaat naar een juryrechtszaak die gepland staat voor februari 2027.
Het echte probleem: governance van een wereldwijd platform
Los van de juridische strijd heeft deze crisis een fundamenteel probleem blootgelegd dat elke WordPress-gebruiker raakt. WordPress.org - het platform waarvan miljoenen sites afhankelijk zijn voor updates, plugins en thema's - wordt de facto gecontroleerd door een persoon: Matt Mullenweg. Er is geen onafhankelijke stichting met eigen bestuur die als tegenwicht fungeert. De WordPress Foundation bestaat weliswaar, maar heeft geen zeggenschap over WordPress.org.
Dit betekent dat beslissingen die het hele ecosysteem raken - zoals het blokkeren van een hostingpartij of het overnemen van een plugin - door een enkel individu genomen kunnen worden, zonder extern toezicht of beroepsmogelijkheid.
De gemeenschap reageert
De WordPress-gemeenschap heeft niet stilgezeten. Joost de Valk, oprichter van Yoast SEO en een van de meest invloedrijke figuren in het WordPress-ecosysteem, stelde het in juni 2025 scherp: de gemeenschap moet beslissen of het acceptabel is dat een platform dat 42% van het web aandrijft, wordt bestuurd door een enkele persoon.
Tijdens WordCamp Europe 2025 in Basel lanceerden De Valk en andere veteranen het FAIR-project (Federated and Independent Repositories) onder de Linux Foundation. Het doel: een gedecentraliseerd alternatief voor WordPress.org waarmee de afhankelijkheid van een centraal punt wordt verminderd. Hoewel De Valk inmiddels is teruggetreden uit het project wegens gebrek aan financiering, loopt FAIR door onder de Linux Foundation.
Wat betekent dit voor jouw WordPress-site?
Als je een WordPress-website beheert of laat beheren, is het verleidelijk om dit af te doen als een Amerikaans conflict dat je niet raakt. Maar de gevolgen zijn reeel en concreet.
Directe risico's
- Plugin- en thema-updates: De ACF-affaire toonde aan dat plugins uit de WordPress-directory zonder waarschuwing kunnen worden overgenomen of vervangen. Als jouw site afhankelijk is van specifieke plugins, loop je dit risico.
- Hostingkeuze: Als Automattic daadwerkelijk royaltyeisen stelt aan meerdere hostingbedrijven, kan dat gevolgen hebben voor de prijzen en dienstverlening van je hostingprovider. Een onafhankelijke aanbieder van managed hosting voor WordPress zonder banden met Automattic of WP Engine biedt in dit klimaat extra zekerheid.
- Ontwikkeltempo: Door het vertrek van honderden medewerkers bij Automattic en de afname van vrijwillige bijdragen verschijnt er nog maar een grote WordPress-release per jaar in plaats van de gebruikelijke twee tot drie. Beveiligingspatches en nieuwe functies komen langzamer.
Wat kun je nu doen?
Spreid je afhankelijkheden. Vertrouw niet blindelings op een enkele bron voor plugins, thema's en updates. Overweeg plugins te downloaden via de website van de ontwikkelaar zelf in plaats van uitsluitend via WordPress.org.
Heb een migratieplan klaarliggen. Weet je hoe je je site zou verhuizen als je hostingpartij in conflict raakt met WordPress.org? Zorg dat je altijd recente backups hebt en weet welke stappen nodig zijn om je site naar een andere omgeving te verplaatsen.
Blijf op de hoogte. De situatie verandert snel. De juryrechtszaak in februari 2027 kan verstrekkende gevolgen hebben voor de toekomst van WordPress-governance.
Werk samen met een partner die het ecosysteem actief volgt. De technische en juridische ontwikkelingen rond WordPress zijn complex. Een managed WordPress beheerpartij die proactief handelt bij wijzigingen in het ecosysteem, voorkomt dat je voor verrassingen komt te staan. Bekijk hoe onze werkwijze eruitziet.
Tot slot: het belang van een gezond ecosysteem
WordPress is en blijft het meest gebruikte CMS ter wereld. Dat verandert niet van de ene op de andere dag. Maar de huidige crisis maakt duidelijk dat de governancestructuur van het platform niet past bij de schaal en het belang ervan. Of de rechtszaak uiteindelijk leidt tot structurele veranderingen in het bestuur van WordPress, zal de komende jaren moeten blijken.
Als eigenaar of beheerder van een WordPress-site hoef je niet in paniek te raken, maar het is verstandig om voorbereid te zijn. Diversifieer, documenteer en werk met mensen die weten wat er speelt.
WPadmins volgt alle ontwikkelingen in het WordPress-ecosysteem op de voet en adviseert je proactief als er iets verandert dat jouw site raakt. Neem contact met ons op als je wilt weten wat deze ontwikkelingen specifiek voor jouw situatie betekenen.